De verloren machtsstrijd van Mariëtte Patijn

Begin dit jaar verliet Mariëtte Patijn teleurgesteld de FNV. Ze miste daadkracht en hekelde de verdeeldheid. In werkelijkheid probeerde ze de macht te grijpen om de FNV radicaal te hervormen. Niet belangenbehartiging in bedrijven, maar politieke strijd voor een rechtvaardige samenleving moest de kern van het vakbondswerk worden. Dat ging velen te ver, zo blijkt uit een reconstructie in het maartnummer van Zeggenschap.

Het Offensief
Op het FNV-congres in 2017 is afgesproken dat de bond in 2018 een grote campagne zal gaan voeren om ‘de race naar beneden te stoppen en Echte banen, een menswaardige maatschappij en een sterkere vakbond te realiseren’. Achter de schermen werkt Mariëtte Patijn met enkele getrouwen aan het plan voor ‘Het Offensief’, dat zij 28 november naar het Ledenparlement stuurt. Niet alleen het parlement, maar ook de vakbondsbestuurders krijgen het plan dan voor het eerst te zien. En die schrikken zich te pletter.
Alles en iedereen moet in het teken staan van Het Offensief. Aan slapende leden heeft de FNV weinig. Ze moeten actief worden om vakbondsmacht te ontwikkelen, en de vakbondsbestuurders krijgen de taak daarvoor te zorgen. ‘Vakbondsbestuurders zijn cruciaal voor de activering. Van hen wordt nog meer dan nu een integrale rol verwacht, waarbij communicatie met leden (pamfletten, nieuwsbrieven etc), het coachen, begeleiden en trainen van kaderleden en de ledenwerving en handhaving integraal onderdeel uitmaken van het vakbondswerk.’

Beïnvloeding politieke agenda
Ook de regio’s dienen zich ondergeschikt te maken: ‘Aan alle afdelingen wordt gevraagd de analyse en kernboodschap door te vertalen in hun eigen activiteiten, en vanuit de eigen expertise bij te dragen aan het succes van de campagne. Lokaal en regionaal vakbondswerk vormt de thuisbasis voor kaderleden en kaderbrigades in het bijzonder.’
In het plan is beïnvloeding van de politieke agenda belangrijker dan belangenbehartiging van werknemers in de bedrijven. Omdat de FNV nog niet sterk genoeg is ‘om heel Nederland plat te leggen’, moeten er korte campagnes komen op 15 strategisch gekozen focusplekken. ‘Ook bij deze campagnes is de inzet niet gericht op het verbeteren van de belangenbehartiging in de sector zelf, maar op het strategische belang van het binnenhalen van afspraken die illustratief zijn voor fundamentele verandering.’

Werkorganisatie SP
Activeren als belangrijkste taak? Kaderbrigades? Belangenbehartiging in de sector ondergeschikt aan het politieke doel? Het gaat de sectorbestuurders veel te ver. Sommigen bekruipt het gevoel dat de FNV een soort werkorganisatie van de SP wordt. De bestuurders overleggen koortsachtig met hun kaderleden, die in het Ledenparlement zitten. Dit mogen ze niet aannemen. Op 8 december stuurt het Ledenparlement het plan inderdaad terug naar de tekentafel. Er komt een nieuwe versie, waaruit bovenstaande citaten zijn verdwenen. De sectoren krijgen meer ruimte voor eigen beleid en het budget voor Het Offensief wordt verlaagd van 7 naar 1,9 miljoen. Patijn beseft dat ze verloren heeft en stapt in januari op.

U kunt het hele verhaal hier lezen.