In het septembernummer

Aanvalsplan tegen arbeidsongevallen
Elk jaar zijn er honderdduizenden werknemers die verzuimen als gevolg van een arbeidsongeval. Toch is er nauwelijks beleid om ongevallen te voorkomen. Onderzoeker Wim Eshuis vindt dat het roer om moet. Hij pleit voor een einde aan de gedoogcultuur en wil extra wettelijke verplichtingen, meer zeggenschap van betrokkenen en openbaarheid om het aantal arbeidsongevallen jaarlijks terug te brengen.

Duurzaam inzetbaar: natte droom voor werkgevers
Vakbonden maken steeds vaker afspraken met werkgevers over duurzame inzetbaarheid. Dat is een uit de Amerikaanse bedrijfskunde overgewaaid begrip, dat de verantwoordelijkheid om aan het werk te blijven bij de werknemers legt. Aldo Dikker vraagt zich af of vakbonden er verstandig aan doen hierin mee te gaan.

‘Misverstand dat lonen achterblijven bij conjunctuur’
Steeds vaker wordt er gepleit voor hogere lonen. Niet alleen vakbonden, maar ook instanties als het Centraal Planbureau en De Nederlandsche Bank vinden het de hoogste tijd dat werknemers er in salaris op vooruit gaan. Zelfs werkgeversorganisatie VNO-NCW ziet ruimte voor meer loon. Economen Raoul Leering en Marieke Blom van ING zijn het hier echter niet mee eens. Volgens hen is er weinig mis met de huidige loonontwikkeling.

 

Er is nog veel mis in Bangalore
Met het Convenant Duurzame Kleding en Textiel willen Nederlandse bedrijven misstanden aanpakken in de textielproductie. Jonne Bosselaar, die de scriptieprijs van de vakbeweging heeft gewonnen met veldonderzoek naar textielarbeidsters in Bangalore, twijfelt of de lokale arbeider de weg naar het convenant weet te vinden. Volgens haar moeten vooral vakbonden zich actief inzetten om die arbeiders en hun vakbonden te bereiken.

Hoe krijg je grip op de keten?
Hoewel internationaal maatschappelijk verantwoord ondernemen steeds hoger op de agenda komt te staan, gaat er nog veel mis. Vakbonden kunnen een belangrijke rol spelen om overheden en bedrijven de goede richting op te duwen, vindt sociaaleconomisch beleidsadviseur Lucia van Westerlaak van de FNV. Maar dan moeten ze zich wel veel meer oriënteren op internationale samenwerking.

Het jaar van de doorbraken?
Hoewel het arbeidsvoorwaardenbeleid voor 2018 formeel nog moet worden opgesteld, denken beleidsadviseurs Pim Paulusma van de FNV en Laurens Harteveld van AWVN dat loon, langer doorwerken, en flex en zekerheid de CAO-tafel zullen domineren. Nu er door de economische groei meer ruimte is, schept dat mogelijkheden om deze moeilijke thema’s niet op de lange baan te schuiven, maar echte vooruitgang te boeken.

Maak psychische aandoeningen bespreekbaar
Psychische aandoeningen komen veel voor, ook bij werknemers. Toch is het nauwelijks bespreekbaar. Nog maar weinig werkgevers zijn zich bewust van deze problematiek. Ook vakbonden en ondernemingsraden ondernemen weinig actie. Terwijl er genoeg aanknopingspunten zijn om deze groep werknemers te steunen, weet onderzoeker Aukje Smit.

Zeggenschap flexwerkers kan beter
Hoewel de flexibele schil steeds groter wordt, staat het betrekken van de flexwerkers bij de medezeggenschap laag op de agenda bij zowel werkgevers als ondernemingsraden. Toch zijn er genoeg wettelijke mogelijkheden om hen deel te laten nemen aan het OR-werk en het werkoverleg, betogen Sarike Verbiest van TNO en emeritus hoogleraar Frank Pot. Een aantal bedrijven brengt dat ook al in de praktijk.

Weten is één, doen is twee
Er wordt veel gevraagd van werknemers. Ze moeten bezig zijn met hun toekomst en zich daarop voorbereiden. Daartoe worden tal van instrumenten ontwikkeld. Maar dat wil nog niet zeggen dat ze er ook daadwerkelijk mee aan de slag gaan. Daarvoor is het nodig dat ze hun ‘doenvermogen’ aanspreken. Volgens adviseur Lilian Woudstra van a-advies kunnen vakbonden hier een belangrijke rol bij spelen.

Zoeken naar balans tussen individu en collectief
Achter de discussie over CAO-afspraken gaat vaak een ideologisch meningsverschil schuil over de verhouding tussen het individu en het collectief. Vakbonden en werkgevers moeten zoeken naar de ideale balans, afgezet tegen de tijdsgeest. In een werkgroep zetten ze de verschillende mogelijkheden op een rij. Paul de Beer (AIAS) en Geert de Bruin (AWVN) doen verslag.

AVV staat duurzame CAO-afspraken in de weg
In het vorige nummer van Zeggenschap deden vakbonden en werkgevers een gezamenlijke oproep aan het nieuw te vormen kabinet om niet te tornen aan het algemeen verbindend verklaren van cao’s. Henk Strating en Wilco Brinkman van HS Arbeidsvoorwaarden bepleiten precies het tegenovergestelde. Zij vinden dat AVV maatwerkafspraken in CAO’s in de weg staat. Aanpassing van de wet is daarom noodzakelijk.

 

Naast deze artikelen zijn er de rubrieken van onze vaste medewerkers.

Meer lezen? Neem dan nu een abonnement, of vraag een proefnummer aan.