In het maartnummer

Een te hoge looneis is ook niet goed
Vakbonden stellen elk jaar een looneis. Maar waar is die op gebaseerd en hoe hoog moet die zijn? Hierover boog zich een aantal vertegenwoordigers van werkgevers, vakbonden en wetenschap in een rondetafelgesprek onder leiding van Paul de Beer, directeur van het Wetenschappelijk Bureau voor de Vakbeweging. Hij concludeert dat het nog niet zo makkelijk is de juiste looneis te formuleren. Een te hoge eis kan namelijk als een boemerang werken.

Steeds minder werknemers vallen onder een CAO
Sinds jaar en dag wordt ervan uitgegaan dat het aantal werknemers dat onder een CAO valt zo rond de 80% ligt. Nader onderzoek leert dat deze veronderstelling onjuist is. In 2015 lag de dekkingsgraad op slechts 62%, en verdere afname dreigt. Als er niets gebeurt, vrezen Laurens Harteveld en Geert de Bruin van AWVN dat op termijn de CAO nog slechts in enkele sectoren een rol van betekenis speelt.

Vakbondsmensen in de politiek
Al sinds 1885 zitten er mensen afkomstig uit vakbonden in de Tweede Kamer, weet vakbondshistoricus Floor van Gelder die alle politici met een vakbondsachtergrond op een rij heeft gezet. Aanvankelijk een bijbaantje, maar vanaf de jaren ’70 is de politiek volwaardig werk. Vanaf 1939 nemen voormalig vakbondsbestuurders ook deel aan het landsbestuur, vooral op het ministerie van Sociale Zaken.

Regio-CAO ten onrechte afgeschreven
Bijna had de regio Eindhoven een paar jaar geleden een eigen CAO gekregen. Toch ging het mis, mede omdat sommigen dachten dat deze CAO zou gaan concurreren met sector-CAO’s. Dat is echter nooit de bedoeling geweest, stelt initiatiefnemer Ron van Baden van de FNV. De regio-CAO ging niet over beloning, maar was bedoeld om werkzekerheid te creëren. Die noodzaak is er nog steeds. Hij wil graag een poging doen deze CAO nieuw leven in te blazen.

De legitimiteit van het poldermodel
De representativiteit van de spelers in het poldermodel – politiek, werkgevers en vakbonden – neemt langzaam maar zeker steeds meer af. Daarmee komt de legitimiteit van de besluiten die partijen nemen in het geding. Volgens directeur Maarten Keune van het Amsterdams Instituut voor Arbeidsstudies wil dat echter niet zeggen dat de polder gedempt moet worden. Het is beter naar aanpassingen te kijken.

FNV moet achterban mobiliseren
In het vorige nummer van Zeggenschap zei FNV-voorzitter Han Busker te vrezen dat de politiek de collectiviteit uit het pensioenstelsel zal halen. Dat is een veel te afwachtende houding, vindt voorzitter Jan Ilsink van FNV-Senioren Haagsteden. In plaats van zich over te leveren aan politieke besluitvorming, zou de FNV de achterban moeten mobiliseren om voor behoud van het stelsel te vechten.

Beroep als basis voor gelijk speelveld
Grote kans dat een volgend kabinet met regelingen voor zzp’ers gaat komen, omdat de meeste politieke partijen zien dat er iets moet gebeuren om tweedeling op de arbeidsmarkt tegen te gaan. Volgens ontwikkelaar nieuwe arbeidsverhoudingen Huub de Graaff en CAO-recht deskundige Esther Koot-van der Putte is het een stap in de goede richting als CAO’s worden geënt op het beroep in plaats van op de contractvorm. Zo kan de CAO voor alle werkenden gelden.

OR moet flexwerker bij medezeggenschap betrekken
Hoewel het aantal flexwerkers in rap tempo toeneemt, spelen ze vaak een bijrol in arbeidsorganisaties. Ook ondernemingsraden zetten zich meestal niet in voor de belangen van de flexwerker. Beleidsadviseur medezeggenschap Marianne van der Pol van de FNV vindt het hoog tijd dat hier verandering in komt. Nu veel OR’en participatie van medewerkers breder organiseren, zou het goed zijn flexwerkers daarbij te betrekken.

Harde aanpak brievenbusfirma’s is nodig
Het Europees Vakverbond EVV sloot eind 2016 een onderzoeksproject af naar brievenbusfirma’s. Er werd met name bekeken welke rol ze spelen bij de niet-naleving van sociale verplichtingen en andere werknemersrechten. Jan Cremers, die als onderzoeker bij de Tilburg Law School is verbonden aan het INT-AR project, zet de belangrijkste bevindingen op een rij. Hij pleit voor harde maatregelen.

Nieuwe vereniging geeft modern werkende een stem
De vaste rolverdeling tussen werkgever en werknemer vervaagt steeds meer. Daarvoor in de plaats komt de modern werkende. Het sociaal bestel is daar echter nog niet op ingericht, omdat traditionele polderpartijen hun eigen achterban vertegenwoordigen en wel over, maar niet met en namens deze modern werkende spreken. Dat is Roos Wouters een doorn in het oog. Zij heeft de Werkvereniging opgericht om de modern werkenden een stem te geven.

 

Naast deze artikelen zijn er rubrieken van Paul de Beer, Fabian Dekker, Maarten van Klaveren, Kea Tijdens, Ronald de Leij, Marat, Marc van der Meer, Henk Strating en Sjaak van der Velden. Martien Bos is de vaste illustrator. Lees hier wat ze doen en waar ze over schrijven.

Meer lezen? Neem dan nu een abonnement, of vraag een proefnummer aan.