In het decembernummer

De tijd van polderen is voorbij
De vernieuwing van de FNV was bedoeld om dichter bij werkenden te staan. Daar is weinig van terecht gekomen, vindt sectorhoofd Vervoer en kandidaat voor het Dagelijks Bestuur Roel Berghuis van de FNV. Dat komt doordat de FNV zich wel organisatorisch, maar niet beleidsmatig heeft hervormd. De bond blijft zich richten op overleg op nationaal niveau, terwijl daar niets meer te halen valt. Beter is het in bedrijven en sectoren keihard te onderhandelen.

Collectieve opbouw pensioen levert het meeste op
Na de verkiezingen zal de politiek de knoop moeten doorhakken over een nieuw pensioenstelsel. Belangrijk element daarin is de opbouw van het pensioen. Hoewel er brede maatschappelijke consensus lijkt te bestaan dat collectieve opbouw het meeste oplevert, is kandidaat-voorzitter Han Busker van de FNV er niet gerust op dat een nieuw kabinet daar ook voor kiest.

Waarom altijd maar die lonen matigen?
Beleidsmakers, werkgevers, maar ook vakbondsbestuurders, verwijzen vaak naar een economisch mechanisme als het gaat om loonontwikkeling. Als we willen dat er banen bijkomen, dan is het verstandig om de lonen niet te hard te laten stijgen. Na tientallen jaren ‘verantwoorde loonontwikkeling’ blijkt de praktijk niet met de theorie te stroken, constateert historicus Sjaak van der Velden naar aanleiding van onderzoek dat hij heeft uitgevoerd voor het Wetenschappelijk Bureau voor de Vakbeweging. Hij vindt daarom dat de vakbeweging de looneis niet meer op dit mechanisme zou moeten stoelen.

Bestuurders luiden noodklok over koers FNV
Begin volgend jaar staan verkiezingen voor de Tweede Kamer en de FNV op het programma. Die voor het parlement lijken de werkgevers gunstig gezind, maar de FNV-verkiezingen kunnen volgens Aldo Dikker roet in het eten gooien. Een groep van zo’n 40 vakbondsbestuurders is ontevreden over de huidige koers van de FNV en wil die radicaal omgooien. Dat kan grote gevolgen voor de arbeidsverhoudingen hebben.

Vijf vragen (en antwoorden) over de digitale revolutie
De technologische revolutie verovert met rasse schreden de wereld. Ook werkgevers en vakbonden zien de digitalisering op zich afkomen, en vragen zich af wat de gevolgen zijn voor bedrijven en werknemers. Vervangt de robot de menselijke arbeid? Arbeidssociolioog Fabian Dekker van de Erasmus Universiteit meent dat er weinig reden tot angst is. Banen verdwijnen, maar daarvoor in de plaats komt nieuw werk.

Arbeidsmigratie smeermiddel naar meer flexibiliteit
Vaak wordt beweerd dat arbeidsmigranten de banen inpikken van de binnenlandse werknemers. Dat blijkt echter nauwelijks het geval, constateert Jan Cremers van de Tilburg Law School op basis van onderzoek. Wel gebruiken werkgevers buitenlandse werknemers om meer flexibiliteit aan de onderkant van de arbeidsmarkt te realiseren.

Werkgevers vinden vakbondstientje aanvaardbaar compromis
De bijdrage van werkgevers aan het vakbondswerk is bedoeld om vakbonden te compenseren voor het feit dat zij CAO’s afspreken die ook gelden voor niet-leden. Binnen de geledingen van werkgevers ontstaat er af en toe discussie over nut en noodzaak hiervan, weet juridisch adviseur Monica Wirtz van de AWVN. Sommige werkgevers vragen zich af waarom zij vakbonden moeten financieren, terwijl andere het beschouwen als een bijdrage voor een deskundige partner aan de onderhandelingstafel.

Geen goede OR zonder goede scholing
Het onderzoek van de SER naar scholing van ondernemingsraden laat zien dat de OR veel minder scholing volgt dan waar hij recht op heeft. Bovendien blijkt die OR vaak helemaal geen scholingsplan te hebben. Volgens beleidsadviseur medezeggenschap Niko Manshanden van de FNV moeten er maatregelen genomen worden, anders holt de kwaliteit van de medezeggenschap hard achteruit.

SER bouwt ontziemaatregelen ouderen om
Aan heel wat CAO-tafels wordt er een robbertje gevochten over ontziemaatregelen voor oudere werknemers. Werkgevers en vakbonden staan soms lijnrecht tegenover elkaar. Maar het kan ook anders, betogen teamleider HR van de SER Daniëlle van der Laan en AWVN-beleidsadviseur Laurens Harteveld. Bij de CAO van de SER zijn werkgever en vakbonden er samen in geslaagd de seniorendagen om te bouwen naar verlof voor alle medewerkers.

Heldere taal zorgt voor betere naleving CAO
CAO’s zijn vaak honderden pagina’s zwaar juridische kost waar degenen voor wie het bedoeld is, werkgevers en werknemers, nauwelijks iets van begrijpen. Dat is onverstandig, vinden Henk Strating van HS Arbeidsvoorwaarden en Inge Leenders van BureauTaal. Want een CAO die helder is, zal ook beter worden nageleefd.

Bestuurders positiever over OR
Al decennia lang wordt er onderzoek verricht naar ondernemingsraden. Voorzitter Jan Heijink van de Stichting Onderzoek Medezeggenschap heeft gekeken hoe de houding en het gedrag van bestuurders jegens hun OR zich ontwikkelt. Hij heeft daarvoor de belangrijkste onderzoeken op een rijtje gezet, en concludeert dat het beeld over de OR positiever is geworden en dat de invloed op de besluitvorming is toegenomen.

Nieuwe code voor duurzame inzetbaarheid
Voor werkgevers en vakbonden staat duurzame inzetbaarheid steeds hoger op de agenda. Toch blijft het lastig goed hier goede afspraken over te maken, weet Robert Schuurman van Stonehenge Consultancy. Daarom heeft het Nationaal Platform Duurzame Inzetbaarheid nu een code ontwikkeld, die sociale partners kan ondersteunen.

 

Naast deze artikelen zijn er rubrieken van Paul de Beer, Fabian Dekker, Maarten van Klaveren, Kea Tijdens, Ronald de Leij, Marat, Marc van der Meer, Henk Strating en Sjaak van der Velden. Martien Bos is de vaste illustrator. Lees hier wat ze doen en waar ze over schrijven.

Meer lezen? Neem dan nu een abonnement, of vraag een proefnummer aan.