Stakingsrecht uitgebreid door Hoge Raad

Juristen en onderhandelaars van FNV Bondgenoten zijn zeer gelukkig met de recente uitspraak over het stakingsrecht door de Hoge Raad. Vakbonden en stakers krijgen meer ruimte dan vroeger voor acties na stukgelopen onderhandelingen.
Werknemers hadden al het recht om te staken en als dat schade teweeg bracht bij een ander dan de eigen werkgever dan was dat toegestaan. Nu mogen werknemers ook de acties uitbreiden naar andere bedrijven om daarmee de druk op te voeren bij derden, zoals klanten en leveranciers, zolang zo’n actie maar bijdraagt aan het collectieve stakingsdoel.

Besmet werk
In 2012 staakten werknemers van overslagbedrijf Rietlanden in de haven van IJmuiden en werd het lossen door andere bedrijven door FNV Bondgenoten en het Zwarte Corps tot besmet werk verklaard. Kolenwasserij Enerco vond dat de staking disproportionele schade veroorzaakte, omdat voor hen bestemde vracht door geen enkel bedrijf meer werd gelost. Het bedrijf eiste bij de rechter een stakingsverbod en een opheffing van de besmetwerkverklaring. De stakende havenarbeiders wonnen het kort geding. In hoger beroep kregen de stakers echter ongelijk en werd de besmetwerkverklaring opgeheven.
FNV Bondgenoten en het Zwarte Corps stapten naar de Hoge Raad, de hoogste rechterlijke instantie, omdat het besmet werk verklaren een belangrijk middel is om stakingen effectief te laten zijn. De Hoge Raad oordeelde dat de stakers en de vakbonden wel degelijk in hun recht stonden. En passant gaf de Hoge Raad ook aan dat de keuze van de actiemiddelen om hun doel te bereiken aan de vakbonden is.

Keerpunt in het stakingsrecht
FNV Bondgenoten ziet de uitspraak van de Hoge Raad als een keerpunt. In Nederland organiseren vakbonden relatief weinig stakingsacties en wordt het stakingsrecht zoals gedefinieerd in het Europees Sociaal Handvest veel strikter gehanteerd. Elders in Europa zijn rechters veel toegeeflijker als het gaat om collectieve rechten en het stakingsrecht. De uitspraak van de Hoge Raad leidt niet per se tot meer stakingen, maar biedt wel veel meer ruimte voor vernieuwende en creatievere actievormen.

(FNV Bondgenoten)